প্ৰাচীন আহোম যুগত এবিধ বিশেষ কাপোৰ আছিল যিখন দিনৰ পোহৰত কোনো তাঁতশালতে ব'ব নোৱাৰিছিল। মাত্ৰ এটা নিশাৰ ভিতৰতে ইয়াৰ কাম আৰম্ভ কৰি শেষ কৰিব লাগিছিল। কপাহ ধুনি, সূতা কাটি, তাঁত বাতি কাঢ়ি পিছদিনা পুৱাৰ সূৰ্যোদয়ৰ আগতেই সম্পূৰ্ণ কাপোৰখন বৈ উলিয়াব লাগিছিল। স্বামী যুদ্ধলৈ যোৱাৰ সময়ত পত্নীয়ে এই কাপোৰখন বৈ দিছিল আৰু মন্ত্ৰ মাতি কাপোৰখনক এক অভেদ্য কৱচলৈ ৰূপান্তৰিত কৰিছিল। অসমীয়াত ইয়াক কৱচ কাপোৰ বুলি কোৱা হৈছিল। ইয়াৰ লগত জড়িত বিশ্বাস আছিল অটল। নিজৰ পত্নীৰ হাতেৰে মাত্ৰ এটা নিশাতে সযতনে বৈ উলিওৱা এই কাপোৰ পৰিধান কৰি যুদ্ধলৈ যোৱা কোনো যোদ্ধাক কোনেও পৰাস্ত কৰিব নোৱাৰিছিল। তেওঁ নিশ্চিতভাৱে ঘৰলৈ উভতি আহিছিল। এয়া হৈছে মূলা গাভৰুৰ কাহিনী, যিগৰাকীয়ে সময়মতে এই কাপোৰখন বৈ উলিয়াব পৰা নাছিল আৰু তাৰ পৰিৱৰ্তে তেওঁ কি কৰিছিল, সেয়াই এই কাহিনীৰ মূল আধাৰ।
যিখন কাপোৰ বোৱা নহ'ল
তেওঁৰ স্বামী আছিল ৰাজ্যৰ অন্যতম প্ৰধান বংশানুক্ৰমিক ডাঙৰীয়া ফ্ৰাচেংমুং বৰগোহাঁই। তুৰ্বকৰ আক্ৰমণৰ সময়তেই তেওঁ যুদ্ধলৈ যাবলগীয়া হৈছিল। ১৫৩২ চন মানত বংগৰ চুলতানে তুৰ্বক নামৰ এজন তুৰ্কী-আফগান সেনাপতিক চুহুংমুংৰ বিৰুদ্ধে ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকালৈ পঠিয়াইছিল। তেওঁ নিজৰ লগত অশ্বাৰোহী সেনা, হাতী আৰু উপত্যকাটোৱে আগতে কেতিয়াও নেদেখা ধৰণৰ আগ্নেয়াস্ত্ৰ লৈ আহিছিল। প্ৰথম অৱস্থাত আহোম সেনাই যুদ্ধত যথেষ্ট পৰাজয়ৰ সন্মুখীন হ'বলগীয়া হৈছিল। এই যুদ্ধৰ বিষয়ে সাম্ৰাজ্যৰ সুদৃঢ়কৰণ অধ্যায়ত বৰ্ণনা কৰা হৈছে।
মূলা গাভৰু নিজেও ৰাজকীয় তেজৰ অধিকাৰী আছিল। প্ৰবাদ অনুসৰি তেওঁ আছিল স্বৰ্গদেউ চুপিমফাৰ কন্যা আৰু চুহুংমুঙৰ ভনীয়েক। ফ্ৰাচেংমুঙক যুদ্ধক্ষেত্ৰলৈ মাতি পঠিওৱাৰ সময়ত তেওঁ অসুস্থ আছিল। কৱচ কাপোৰ বৈ উলিয়াবলৈ প্ৰয়োজন হোৱা সেই নিশাৰ কঠোৰ পৰিশ্ৰম তেওঁ কৰিব পৰা নাছিল। সূৰ্যাস্তৰ পৰা সূৰ্যোদয়ৰ ভিতৰত কপাহ ধুনাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি সূতা কটা, কাপোৰ বোৱা আৰু মন্ত্ৰপূত কৰালৈকে সকলো কাম শেষ কৰিব লাগিছিল, কিন্তু তেওঁ সেয়া সম্পূৰ্ণ কৰিব নোৱাৰিলে। সেয়েহে এজন আহোম যোদ্ধাক অজেয় কৰি তোলাৰ একমাত্ৰ উপায়টোৰ অবিহনেই তেওঁৰ স্বামী যুদ্ধলৈ গৈছিল। তেওঁ আৰু ঘৰলৈ উভতি নাহিল। তুৰ্বকৰ বিৰুদ্ধে হোৱা তীব্ৰ যুদ্ধত ফ্ৰাচেংমুং বৰগোহাঁইৰ মৃত্যু হৈছিল। ধাৰাবাহিক পৰাজয়ৰ ফলত ৰাজ্যখনে নিজৰ প্ৰায় সমগ্ৰ সৈন্যবাহিনীকে হেৰুৱাব লগা হোৱা অৱস্থাত নিহত হোৱা কেইবাজনো আহোম সেনাপতিৰ ভিতৰত তেৱোঁ এজন আছিল। মূলা গাভৰুৰ বাবে এই মৃত্যুৰ কাৰণ শত্ৰুৰ আগ্নেয়াস্ত্ৰ নাছিল, বৰঞ্চ ইয়াৰ কাৰণ আছিল তেওঁৰ স্বামীৰ কৱচ কাপোৰখন বৈ উলিয়াব নোৱৰাটো। শোক আৰু অপৰাধবোধে তেওঁক দহিছিল। কিন্তু সেই সময়ত আৰু সেই পৰিস্থিতিত আন কোনেও নকৰা এটা কাম তেওঁ কৰিছিল। তেওঁ চাৰিবেৰৰ মাজত সোমাই কান্দি থকাৰ পৰিৱৰ্তে নিজেই যুদ্ধলৈ যোৱাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল।
নাৰী বাহিনী
তেওঁ কোনো বিশাল সৈন্যবাহিনী গঢ়ি তোলা নাছিল, বৰঞ্চ নিজৰ দৰেই একাংশ নাৰীক লৈ এটা সৰু গোট গঠন কৰিছিল। তেওঁলোক আছিল ৰাজদৰবাৰৰ অন্যান্য সম্ভ্ৰান্ত পৰিয়ালৰ পত্নী আৰু কন্যা, যিসকলেও ভৰলীৰ পাৰৰ যুদ্ধলৈ নিজৰ স্বামী আৰু পুত্ৰক পঠিয়াইছিল। প্ৰবাদ অনুসৰি তেওঁলোকৰ মাজৰ কেইগৰাকীমানৰ নাম আছিল জয়ন্তী, পমিলা আৰু ললিতা। মূলা গাভৰুৱে তেওঁলোকক অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰৰে সজ্জিত কৰি যুদ্ধক্ষেত্ৰলৈ আগুৱাই লৈ গৈছিল। তেওঁ আহোমৰ দীঘল এদলীয়া তৰোৱাল হেংদাং হাতত তুলি লৈছিল আৰু প্ৰবাদ অনুসৰি এজন সেনাপতিৰ দৰেই হাতীৰ পিঠিত উঠি ৰণথলীলৈ গৈছিল। তেওঁ আছিল অস্ত্ৰচালনাৰ কোনো প্ৰশিক্ষণ নথকা এগৰাকী বিধৱা নাৰী। তেওঁৰ লগত যোৱা নাৰী বাহিনীটোৰো কোনো সামৰিক জ্ঞান নাছিল। তথাপিও তেওঁলোক এনে এখন যুদ্ধলৈ স্বেচ্ছাই আগবাঢ়ি গৈছিল য'ত ৰাজ্যৰ প্ৰশিক্ষিত সেনাসকলো পৰাস্ত হৈছিল।
বুৰঞ্জীৰ পাতত উল্লেখ থকা অনুসৰি ইয়াৰ প্ৰভাৱ একেবাৰে সামান্য নাছিল। সম্ভ্ৰান্ত পৰিয়ালৰ নাৰীসকলক যুদ্ধলৈ যোৱা দেখি পৰাজয়ৰ গ্লানিত ভাগি পৰা আৰু মনোবল হেৰুৱাই পেলোৱা সৈন্যসকলে লাজ পাইছিল আৰু পুনৰ থিয় দিছিল। সকলো বিৱৰণী অনুসৰি, মূলা গাভৰুৱে অসীম সাহসেৰে যুঁজিছিল, য'ত সামৰিক কৌশলতকৈ তেওঁৰ বীৰত্বহে বেছি প্ৰতিফলিত হৈছিল। প্ৰবাদ অনুসৰি তেওঁ শত্ৰুৰ মাজেৰে আগবাঢ়ি গৈ তুৰ্বকৰ সন্মুখ পাইছিলগৈ, আৰু তাতেই সকলো শেষ হৈছিল। তুৰ্বক আছিল এজন প্ৰশিক্ষিত যোদ্ধা আৰু তেওঁ জয়ৰ দিশে অগ্ৰসৰ হৈ আছিল। তেওঁ মূলা গাভৰুক হত্যা কৰিলে। কচুৱাত হোৱা বুলি বিশ্বাস কৰা এই যুদ্ধত তেওঁ য'ত থিয় দিছিল তাতেই ঢলি পৰিছিল, আৰু তেওঁৰ লগত যোৱা আন নাৰীসকলো তেওঁৰ চাৰিওফালে মৃত্যুমুখত পৰিছিল। তেওঁ হয়তো ইয়াৰেই আশা কৰি যুদ্ধলৈ গৈছিল। যিটো সৈন্যবাহিনীৰ লগত তেওঁ যোগ দিবলৈ গৈছিল, সেই বাহিনীটো বাৰুদৰ আক্ৰমণত বিধ্বস্ত হৈ পৰিছিল আৰু আগ্নেয়াস্ত্ৰৰ ভয়াৱহতাৰ বিষয়ে তেওঁ ভালদৰেই জানিছিল। তেওঁৰ মৃত্যু কাহিনীটোৰ শেষ নাছিল, বৰঞ্চ ই আছিল এক নতুন মোৰ। এই ঘটনাৰ পৰা উপজা লাজ আৰু ক্ৰোধেই আহোম সেনাক পুনৰ থিয় হ'বলৈ সাহস দিছিল। সেই বছৰৰ ভিতৰতেই তেওঁলোকে যুদ্ধৰ গতি সলনি কৰি তুৰ্বকক হত্যা কৰিছিল। অস্ত্ৰ হাতত লৈ যুদ্ধক্ষেত্ৰত প্ৰাণ আহুতি দিয়া ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ প্ৰাচীনতম নাৰীসকলৰ ভিতৰত মূলা গাভৰু অন্যতম। টাই-আহোম আৰু সমগ্ৰ অসমীয়া সমাজত আজিও তেওঁৰ নাম বীৰত্বৰ প্ৰতীক হিচাপে স্মৰণ কৰা হয়।
